Nasze wyniki

Rzeczowe aktywa trwałe

Stosowane zasady rachunkowości

Rzeczowe aktywa trwałe wyceniane są według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu trwałej utraty wartości. Wartość początkowa środków trwałych obejmuje ich cenę nabycia lub koszty wytworzenia, wraz z cłami importowymi, niepodlegającymi odliczeniu podatkami zawartymi w cenie oraz jest pomniejszona o opusty, rabaty i powiększona o nakłady bezpośrednio związane z przygotowaniem składnika aktywów do użytkowania zgodnie z jego planowanym przeznaczeniem i, jeśli dotyczy, koszty finansowania zewnętrznego oraz pomniejszone o dotacje. Dotacje rządowe są ujmowane jako pomniejszenie wartości aktywów w momencie gdy istnieje uzasadniona pewność, że dotacja zostanie uzyskana oraz spełnione zostaną wszystkie związane z nią warunki.

Aktywa użytkowane na podstawie umowy leasingu finansowego (w przypadku którego następuje przeniesienie na Grupę zasadniczo wszystkich ryzyk i korzyści) traktuje się jak aktywa Grupy i wycenia w ich wartości godziwej w momencie ich nabycia, nie wyższej jednak niż wartość bieżąca minimalnych opłat leasingowych.

Środki trwałe w okresie budowy prezentowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej po koszcie wytworzenia pomniejszonym o ujęte odpisy z tytułu utraty wartości.

Składnik rzeczowych aktywów trwałych usuwa się ze sprawozdania z sytuacji finansowej na moment zbycia lub gdy oczekuje się, iż nie uzyska się korzyści ekonomicznych z jego użytkowania. W momencie podjęcia decyzji o likwidacji składnika rzeczowych aktywów trwałych jego wartość księgowa ujmowana jest w wyniku okresu, w którym decyzja ta została podjęta, za wyjątkiem składników taboru kolejowego, w przypadku których, w momencie podjęcia decyzji o ich likwidacji, ich wartość rezydualna ujmowana jest w pozycji zapasów.

W ramach składników taboru kolejowego Grupa identyfikuje i wyodrębnia wszystkie istotne elementy wchodzące w skład danego składnika aktywów, które charakteryzują się różnym okresem ekonomicznej użyteczności, czyli tzw. komponenty. Jako istotne komponenty składników taboru kolejowego Grupa wyodrębnia część główną składnika taboru oraz część naprawy / przeglądu.

Naprawy i przeglądy taboru kolejowego

Tabor kolejowy poddawany jest czynnościom utrzymaniowym na pięciu poziomach. Szczegółowe wymagania dla tych czynności zawarte są w Dokumentacjach Systemu Utrzymania (DSU) obowiązujących dla każdego z eksploatowanych pojazdów kolejowych. Tabor kolejowy poddawany jest planowym czynnościom utrzymaniowym zgodnie z określonymi w DSU cyklami naprawczymi uwarunkowanymi dopuszczalnym czasem i/lub przebiegiem eksploatacji pojazdu.

Po zakończeniu naprawy lub modernizacji na poziomie 4 i 5 wystawiane jest świadectwo sprawności technicznej. Świadectwo sprawności technicznej potwierdza możliwość eksploatacji danego składnika taboru do kolejnej naprawy na poziomie P4 lub P5. Warunkiem tej eksploatacji w całym okresie ważności świadectwa jest również wykonanie w połowie cyklu przeglądu P3. W przypadku niewykonania naprawy / przeglądu na poziomach P3, P4 i P5, składnik taboru traci zdolność eksploatacyjną i nie może być używany w przewozach kolejowych. Grupa uznaje naprawy i przeglądy okresowe na poziomie P3, P4 i P5 za warunek ciągłego wykorzystywania pozycji składników taboru kolejowego i w momencie przeprowadzania takiej naprawy, jeśli kryteria ujmowania są spełnione, koszty naprawy / przeglądu zostają ujęte w wartości bilansowej składnika taboru i podlegają amortyzacji w okresie międzynaprawczym. Inne koszty bieżącego utrzymania i konserwacji rzeczowych aktywów trwałych oraz koszty bieżących remontów (niebędące kosztem napraw i przeglądów okresowych P3, P4 lub P5) są na zasadach ogólnych ujmowane jako koszt okresu, w którym nastąpiły.

Wartość rezydualna taboru kolejowego

Grupa na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej użytkuje własne lub leasingowane lokomotywy i wagony, w przypadku których wyodrębnia wartość rezydualną. Wycena wartości rezydualnej taboru oparta jest na cenach złomu określonych klas z uwzględnieniem kosztów doprowadzenia do zbycia. Wartość rezydualna nie podlega amortyzacji w ramach całkowitej wartości początkowej składnika środka trwałego, jednak podlega okresowej weryfikacji.

Wartość rezydualna weryfikowana jest na koniec każdego roku obrotowego i podlega zmianie w przypadku, gdy zmiana ta w istotny sposób wpływa na Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy.

Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych

Grupa stosuje liniową metodę amortyzacji. Wartość rzeczowych aktywów trwałych podlegającą amortyzacji rozkłada się w sposób systematyczny na przestrzeni okresu użytkowania. Podlegającą amortyzacji wartość początkową danego składnika aktywów ustala się po odjęciu jego wartości rezydualnej.

Aktywa utrzymywane na podstawie umowy leasingu finansowego amortyzuje się przez okres ich ekonomicznej użyteczności na takich samych zasadach jak aktywa własne. W sytuacji, gdy nie ma wystarczającej pewności, że własność zostanie przeniesiona na koniec okresu leasingu, aktywa są amortyzowane przez krótszy z dwóch okresów: przez okres leasingu lub ich ekonomicznej użyteczności.

Grunty własne oraz prawa wieczystego użytkowania gruntów nie podlegają amortyzacji.

Szacowane okresy użytkowania oraz metody amortyzacji są weryfikowane na koniec każdego okresu sprawozdawczego, z prospektywnym zastosowaniem wszelkich zmian w szacunkach.

Na potrzeby kalkulacji amortyzacji Grupa stosuje następujące okresy ekonomicznego użytkowania dla poszczególnych grup aktywów trwałych:

Dane wyrażone w tys. zł 

Aktywa trwałeOkresy ekonomicznego użytkowania 
Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnejod 5 do 75 lat
Urządzenia techniczne i maszynyod 2 do 40 lat
Środki transportu, w tym:
Wagony towarowe:
- część główna wagonówod 36 do 48 lat
- naprawy okresowe wagonówod 4 do 6 lat
- przeglądy okresowe wagonówod 2 do 3 lat
Lokomotywy:
- część główna lokomotywod 24 do 45 lat
- naprawy okresowe lokomotywod 4 do 8 lat
- przeglądy okresowe lokomotywod 2 do 4 lat
Pozostałe środki transportuod 2 do 25 lat
Inne środki trwałeod 2 do 25 lat

Utrata wartości rzeczowych aktywów trwałych

Na każdy dzień bilansowy Grupa dokonuje przeglądu wartości bilansowych posiadanych aktywów trwałych w celu stwierdzenia, czy nie występują przesłanki wskazujące na utratę ich wartości. Jeżeli stwierdzono istnienie przesłanek, szacowana jest wartość odzyskiwalna ośrodka wypracowującego środki pieniężne lub pojedynczego składnika aktywów, w celu ustalenia potencjalnego odpisu z tego tytułu.

Wartość odzyskiwalna ustalana jest jako wyższa spośród dwóch wartości: wartość godziwa pomniejszona o koszty sprzedaży lub wartość użytkowa. Wartość użytkowa odpowiada wartości bieżącej szacunku przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowanych przy użyciu odpowiedniej stopy dyskonta przed opodatkowaniem. Jeżeli wartość odzyskiwalna jest niższa od wartości bilansowej ośrodka ypracowującego środki pieniężne lub pojedynczego składnika aktywów, wartość bilansowa pomniejszana jest do wartości odzyskiwalnej. Stratę z tytułu utraty wartości ujmuje się w wyniku.

Jeśli strata z tytułu utraty wartości ulega odwróceniu, wartość aktywów zwiększana jest do nowej oszacowanej wartości odzyskiwalnej, nieprzekraczającej jednak ich wartości bilansowej jaka byłaby ustalona, gdyby w poprzednich latach nie ujęto straty z tytułu utraty wartości. Odwrócenie straty z tytułu utraty wartości ujmuje się w wyniku.

Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach

Okresy ekonomicznej użyteczności środków trwałych

Grupa określa szacowane okresy użytkowania, a poprzez to stawki amortyzacji dla poszczególnych środków trwałych i aktywów niematerialnych. Szacunek ten opiera się na oczekiwanym okresie ekonomicznej użyteczności aktywów. W przypadku zaistnienia okoliczności powodujących zmianę zakładanego okresu użytkowania następuje zmiana stawek amortyzacji, co z kolei wpływa na wysokość odpisów amortyzacyjnych oraz wartość księgową środków trwałych i aktywów niematerialnych w przyszłych okresach. Przeprowadzona na dzień 31 grudnia 2017 roku weryfikacja okresów ekonomicznej użyteczności środków trwałych nie wykazała konieczności istotnych zmian dotychczas stosowanych stawek amortyzacyjnych.

Wartości rezydualne taboru

Na dzień 31 grudnia 2017 roku Grupa dokonała weryfikacji wartości rezydualnej taboru kolejowego. Ze względu na odnotowany na rynku wzrost cen złomu w stosunku do cen przyjętych przez Grupę do wyceny wartości rezydualnej taboru kolejowego w poprzednich okresach, Zarząd Jednostki dominującej po przeprowadzeniu analizy wpływu tej zmiany na Jednostkowe i Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe za rok 2017, podjął decyzję o dokonaniu aktualizacji wartości rezydualnej taboru kolejowego. Na dzień 31 grudnia 2017 roku w wyniku aktualizacji wartości rezydualnej Jednostka dominująca dokonała rozwiązania części odpisu aktualizującego wartość taboru kolejowego bez ważnych świadectw sprawności technicznej w wysokości 27.414 tysięcy złotych. Tabor ten nie podlega amortyzacji i jest ujmowany w wartości rezydualnej.

Istotny wpływ na wycenę wartości rezydualnej taboru kolejowego mają przyjęte ceny poszczególnych klas złomu. Poniżej zamieszczono analizę wrażliwości przedstawiającą zmianę wartości odpisu z tytułu trwałej utraty wartości taboru kolejowego bez ważnych świadectw sprawności technicznej przy wzroście / spadku o 5% cen poszczególnych klas złomu. Analizę wrażliwości przeprowadzono przy zachowaniu niezmienności pozostałych parametrów wyceny.

Dane wyrażone w tys. zł 

 Stan na 31/12/2017 (zbadane) Zmiana cen złomu będących podstawą wyceny taboru kolejowego
 + 5%- 5%
Odpis aktualizujący wartość taboru bez ważnych świadectw sprawności technicznej111 432(19 183)20 298
 

Utrata wartości aktywów trwałych

Na dzień 31 grudnia 2017 roku Grupa przeprowadziła testy na trwałą utratę wartości w odniesieniu do dwóch ośrodków wypracowujących środki pieniężne zdefiniowanych na poziomie aktywów Jednostki dominującej oraz Grupy AWT. Głównymi przesłankami wskazującymi na potencjalną utratę wartości wybranych aktywów Grupy były:

  • utrzymująca się niższa wartość rynkowa aktywów netto Grupy od ich wartości bilansowej,
  • zatwierdzenie planu restrukturyzacji głównego kontrahenta Grupy AWT, które w sposób istotny wpłynęło na prognozowane przepływy pieniężne,

Testy na trwałą utratę wartości zostały przeprowadzone w odniesieniu do ośrodków wypracowujących środki pieniężne poprzez ustalenie ich wartości odzyskiwalnej na poziomie wartości użytkowej.

PKP CARGO S.A.

Wartość odzyskiwalna analizowanych aktywów została ustalona w oparciu o oszacowanie ich wartości użytkowej metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych netto na podstawie szczegółowych projekcji finansowych przygotowanych na lata 2018-2027. Zdaniem Zarządu Jednostki dominującej przyjęcie projekcji finansowych dłuższych niż pięcioletnie jest zasadne ze względu na fakt, iż rzeczowe aktywa trwałe wykorzystywane przez Jednostkę dominującą mają istotnie dłuższy okres ekonomicznej użyteczności.

Poniżej przedstawiono kluczowe założenia wpływające na oszacowanie wartości użytkowej testowanego ośrodka wypracowującego środki pieniężne:

  1. w całym okresie szczegółowej projekcji średnioroczny wzrost (CAGR) przychodów z przewoźnego będzie kształtował się na poziomie 1,6% w ujęciu realnym,
  2. wydatki na CAPEX osiągną średniorocznie w całym okresie szczegółowej projekcji 14% rocznych przychodów z działalności operacyjnej w ujęciu realnym,
  3. średni ważony koszt kapitału po opodatkowaniu (WACC) w okresie szczegółowej projekcji będzie kształtował się na poziomie 5,71% w ujęciu realnym,
  4. po okresie szczegółowej projekcji założono wzrost przyszłych przepływów pieniężnych na poziomie 0,0% w ujęciu realnym.

W wyniku przeprowadzonego testu ustalona wartość odzyskiwalna przewyższyła wartość bilansową testowanych aktywów trwałych na dzień 31 grudnia 2017 roku wobec czego Jednostka dominująca nie rozpoznała odpisu z tytułu trwałej utraty wartości aktywów.

Analizę wrażliwości przeprowadzono dla kluczowych założeń modelu testu na utratę wartości takich jak WACC oraz wskaźnik wzrostu przyszłych przepływów pieniężnych po okresie prognoz. Zmiana WACC o +/- 0,3 p.p. oraz poziomu wzrostu przyszłych przepływów pieniężnych po okresie prognozy o +/- 0,3 p.p. nie powoduje konieczności rozpoznania odpisu z tytułu trwałej utraty wartości aktywów.

GRUPA AWT

Wartość odzyskiwalna analizowanych aktywów została ustalona w oparciu o oszacowanie ich wartości użytkowej metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych netto na podstawie szczegółowych projekcji finansowych przygotowanych na lata 2018-2027. Zdaniem Grupy przyjęcie projekcji finansowych dłuższych niż pięcioletnie jest zasadne ze względu na fakt, iż rzeczowe aktywa trwałe wykorzystywane przez Grupę AWT mają istotnie dłuższy okres ekonomicznej użyteczności.

Kluczowe założenia wpływające na oszacowanie wartości użytkowej testowanego ośrodka wypracowującego środki pieniężne były następujące:

  1. za ośrodek wypracowujący środki pieniężne uznano całość aktywów należących do Grupy AWT, które głównie są wykorzystywane do obsługi klientów na czeskim rynku kolejowym,
  2. wolumen przewożonych ładunków dla istotnego klienta przyjęto na poziomie zaplanowanego wydobycia węgla oraz uwzględniono plan likwidacji poszczególnych kopalń, co ma nastąpić w 2023 roku,
  3. przyjęcie średniego ważonego kosztu kapitału po opodatkowaniu (WACC) na poziomie 5,63% w ujęciu realnym (uwzględniono premię za specyficzne ryzyko związane z głównym klientem),
  4. wzrost wynagrodzeń w okresie rezydualnym na poziomie 0,15% w ujęciu realnym, w przypadku pozostałych parametrów nie założono wzrostu.

W wyniku przeprowadzonego testu ustalona wartość odzyskiwalna nie różniła się istotnie od wartości bilansowej testowanych aktywów trwałych należących do Grupy AWT wobec czego Grupa na dzień 31 grudnia 2017 roku nie dokonała aktualizacji odpisu z tytułu trwałej utraty wartości aktywów, który na ten dzień wynosił 33.327 tysięcy złotych.

Poniżej przedstawiono szacowaną zmianę wysokości odpisu z tytułu trwałej utraty wartości aktywów na dzień 31 grudnia 2017 roku przy zmianie wyłącznie poniższych kluczowych parametrów z zachowaniem stałego poziomu pozostałych założeń:

Dane wyrażone w tys. zł 

 GRUPA AWT
 - 0,3 p.p.+0,3 p.p.
WACCbrak odpisu60 677
Wzrost po okresie prognozy szczegółowej24 997(25 830)

Zmiana stanu rzeczowych aktywów trwałych

Dane wyrażone w tys. zł 

Rok zakończony 31/12/2017 (zbadane)GruntyBudynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnejUrządzenia techniczne i maszynyŚrodki transportuInne środki trwałeŚrodki trwałe w budowieRazem
Wartość brutto       
Stan na 1 stycznia 2017 roku (zbadane)162 389742 757381 5635 925 51239 88944 2747 296 384
Zwiększenia / (zmniejszenia):       
Nabycie-----552 400552 400
Leasing finansowy--2 3501 508--3 858
Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań finansowych jednostek zagranicznych(74)(925)(151)(3 539)(12)38(4 663)
Rozliczenie środków trwałych w budowie(3 482)24 03826 995503 8481 889(553 288)-
Dotacje-----(2 195)(2 195)
Sprzedaż(955)(705)(1 200)(4 464)(152)-(7 476)
Likwidacja-(5 364)(2 780)(293 392)(384)(80)(302 000)
Pozostałe(686)(2 395)(877)(4 298)(1 798)114(9 940)
Stan na 31 grudnia 2017 roku (zbadane)157 192757 406405 9006 125 17539 43241 2637 526 368
Skumulowane umorzenie       
Stan na 1 stycznia 2017 roku (zbadane)-167 999241 4311 953 60631 223-2 394 259
Zwiększenia / (zmniejszenia):       
Koszty amortyzacji-34 79332 785486 3412 660-556 579
Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań finansowych jednostek zagranicznych-(62)(20)(159)(3)-(244)
Sprzedaż-(249)(906)(3 873)(152)-(5 180)
Likwidacja-(3 502)(2 626)(241 814)(370)-(248 312)
Pozostałe-(3 283)(37)(4 102)(1 748)-(9 170)
Stan na 31 grudnia 2017 roku (zbadane)-195 696270 6272 189 99931 610-2 687 932
Skumulowana utrata wartości       
Stan na 1 stycznia 2017 roku (zbadane)2 3801 924317194 48682 460201 575
Zwiększenia / (zmniejszenia):       
Ujęcie odpisu-----248248
Rozwiązanie odpisu---(27 414)--(27 414)
Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań finansowych jednostek zagranicznych(2)--(2 022)--(2 024)
Sprzedaż---(49)--(49)
Likwidacja-(1 560)-(20 242)-(80)(21 882)
Stan na 31 grudnia 2017 roku (zbadane)2 378364317144 75982 628150 454
Wartość netto       
Stan na 1 stycznia 2017 roku (zbadane)160 009572 834139 8153 777 4208 65841 8144 700 550
w tym leasing finansowy--8 633319 689--328 322
Stan na 31 grudnia 2017 roku (zbadane)154 814561 346134 9563 790 4177 81438 6354 687 982
w tym leasing finansowy--10 796253 155--263 951

Dane wyrażone w tys. zł 

Rok zakończony 31/12/2016 (zbadane)GruntyBudynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnejUrządzenia techniczne i maszynyŚrodki transportuInne środki trwałeŚrodki trwałe w budowieRazem
Wartość brutto       
Stan na 1 stycznia 2016 roku (zbadane)153 323735 423362 9045 441 61139 28330 3326 762 876
Zwiększenia / (zmniejszenia):       
Nabycie-----521 727521 727
Leasing finansowy---3 302-(93)3 209
Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań finansowych jednostek zagranicznych4894 2751 42030 3126544437 005
Przeklasyfikowanie z APS8 3075 830-94 688--108 825
Rozliczenie środkówtrwałych w budowie3197 80424 210467 2241 416(500 973)-
Dotacje-----(5 407)(5 407)
Sprzedaż(49)(1 620)(3 957)(7 239)(93)-(12 958)
Likwidacja-(8 955)(3 011)(104 302)(704)(1 669)(118 641)
Pozostałe--(3)(84)(78)(87)(252)
Stan na 31 grudnia 2016 roku (zbadane)162 389742 757381 5635 925 51239 88944 2747 296 384
Skumulowane umorzenie       
Stan na 1 stycznia 2016 roku (zbadane)-129 544215 8381 508 84328 717-1 882 942
Zwiększenia / (zmniejszenia):       
Koszty amortyzacji-39 41231 787503 0953 315-577 609
Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań finansowych jednostek zagranicznych-2252503 18713-3 675
Przeklasyfikowanie z APS-1 647-41 234--42 881
Sprzedaż-(577)(3 635)(5 285)(88)-(9 585)
Likwidacja-(2 252)(2 806)(97 429)(656)-(103 143)
Pozostałe--(3)(39)(78)-(120)
Stan na 31 grudnia 2016 roku (zbadane)-167 999241 4311 953 60631 223-2 394 259
Skumulowana utrata wartości       
Stan na 1 stycznia 2016 roku (zbadane)7518 809317147 79982 502160 186
Zwiększenia / (zmniejszenia):       
Ujęcie odpisu133335-34 992--35 460
Rozwiązanie odpisu---(10 046)--(10 046)
Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań finansowych jednostek zagranicznych1--357--358
Przeklasyfikowanie z APS1 495--22 451--23 946
Wykorzystanie odpisu-(7 220)-(1 067)-(42)(8 329)
Stan na 31 grudnia 2016 roku (zbadane)2 3801 924317194 48682 460201 575
Wartość netto       
Stan na 1 stycznia 2016 roku (zbadane)152 572597 070146 7493 784 96910 55827 8304 719 748
w tym leasing finansowy--12 427346 493--358 920
Stan na 31 grudnia 2016 roku (zbadane)160 009572 834139 8153 777 4208 65841 8144 700 550
w tym leasing finansowy--8 633319 689--328 322

Na dzień 31 grudnia 2017 roku oraz na dzień 31 grudnia 2016 roku wartość księgowa taboru należącego do Jednostki dominującej bez ważnych świadectw sprawności technicznej wynosiła odpowiednio 349.697 tysięcy złotych oraz 267.659 tysięcy złotych.

Świadectwo sprawności technicznej jest wystawiane bezpośrednio po wykonanych czynnościach utrzymaniowych na poziomie P4 lub P5 oraz w momencie przekazania do eksploatacji nowych i zmodernizowanych pojazdów. Tabor bez ważnego świadectwa sprawności technicznej stanowi dla Jednostki dominującej:

  1. Rezerwę pojazdów, z której możliwe jest po wykonaniu napraw na poziomie P4 i P5 pozyskanie dodatkowych zasobów do zwiększenia pracy przewozowej,
  2. Niezbędny zasób pojazdów kolejowych do rotacji w procesie utrzymania. Wykonanie naprawy P4 lub P5 trwa od około 30 do 90 dni w zależności od typu pojazdu. Aby nie dopuścić do zmniejszenia ilości wagonów i lokomotyw z ważnym świadectwem sprawności technicznej wykorzystywanych w eksploatacji konieczne jest dysponowanie większą grupą pojazdów, aby po utracie ważności świadectwa sprawności technicznej przez dany pojazd mógł on być zastępowany najpóźniej w tym samym dniu innym po wykonanej naprawie i wystawionym nowym świadectwie.