Nasze wyniki

Rezerwy na świadczenia pracownicze

Stosowane zasady rachunkowości

Grupa zapewnia zatrudnionym pracownikom długoterminowe świadczenia w okresie zatrudnienia (nagrody jubileuszowe) oraz świadczenia po okresie zatrudnienia (odprawy emerytalne i rentowe, świadczenia przejazdowe i świadczenia z ZFSŚ dla emerytów i rencistów, odprawy pośmiertne). Nagrody jubileuszowe są wypłacane pracownikom po przepracowaniu określonej liczby lat. Odprawy emerytalno - rentowe są wypłacane jednorazowo w momencie przejścia na emeryturę lub rentę. Wysokość odpraw emerytalno - rentowych i nagród jubileuszowych zależy od stażu pracy oraz średniego wynagrodzenia pracownika. Odprawy pośmiertne wypłacane są po śmierci pracownika. Grupa tworzy rezerwę na przyszłe zobowiązania z powyższych tytułów w celu przyporządkowania kosztów do okresów, których dotyczą. Pracownikom przysługują również świadczenia po okresie zatrudnienia w postaci świadczeń socjalnych z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych oraz kolejowych ulg przejazdowych.

W sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupa ujmuje powyższe świadczenia w wartości bieżącej zobowiązania na dzień kończący okres sprawozdawczy.

Wysokość długoterminowych świadczeń w okresie zatrudnienia oraz świadczeń po okresie zatrudnienia wyliczana jest przez niezależną firmę aktuarialną metodą prognozowanych świadczeń jednostkowych. Wartość bieżącą zobowiązania z tego tytułu ustala się poprzez dyskontowanie szacowanych przyszłych wydatków pieniężnych - przy zastosowaniu stóp procentowych opartych na rynkowych stopach obligacji rządowych. Koszt bieżącego zatrudnienia programu określonych świadczeń ujmowany w wyniku jako koszt świadczeń pracowniczych, za wyjątkiem, gdy jest uwzględniony jako koszt wytworzenia składnika aktywów, odzwierciedla wzrost zobowiązania z tytułu określonych świadczeń wynikający z pracy wykonywanej przez pracowników w okresie bieżącym. Koszty przeszłego zatrudnienia ujmuje się od razu w wyniku finansowym. Koszt odsetek netto jest obliczany poprzez stosowanie stopy dyskonta do wartości netto zobowiązania z tytułu określonych świadczeń i prezentowany jest w kosztach finansowych.

Zyski i straty aktuarialne powstające z tytułu korekt założeń aktuarialnych ex post oraz zmian założeń aktuarialnych są odnoszone do kapitału własnego przez pozostałe całkowite dochody w okresie, w którym powstały. W przypadku nagród jubileuszowych odnoszone są w wynik okresu.

Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach

Na dzień 31 grudnia 2017 roku oraz 31 grudnia 2016 roku wycenę aktuarialną rezerw na świadczenia pracownicze dla jednostek z Grupy zlokalizowanych w Polsce oparto o następujące podstawowe założenia:

Dane wyrażone w tys. zł 

    Wycena na dzień
31/12/2017
%
31/12/2016
%
Stopa dyskonta3,253,50
Średni zakładany roczny wzrost podstaw kalkulacji rezerwy na odprawy emerytalno-rentowe, nagrody jubileuszowe0 - 3,51,35
Zakładany wzrost ceny uprawnienia na świadczenia przejazdowe0 - 2,50 - 2,5
Średni zakładany roczny wzrost podstaw kalkulacji rezerwy z tytułu odpisu na ZFŚS3,3 - 5,03,5 - 8,4
Średni ważony współczynnik mobilności pracowniczej1,1 - 10,02,3
Inflacja (rocznie)2,3 - 2,71,3 - 2,5

Wycenę aktuarialną rezerw na świadczenia pracownicze dla jednostek Grupy zlokalizowanych poza Polską oparto o założenia specyficzne dla krajów, w których funkcjonują.

Istotny wpływ na wartość rezerw na świadczenia pracownicze mają przyjęte założenia w zakresie stopy dyskontowej, założonego wzrostu płac oraz oczekiwanego przeciętnego wzrostu zatrudnienia. Poniżej zaprezentowano analizę wrażliwości dla zmian powyższych założeń. Analizę tę przeprowadzono zmieniając jedynie wartość jednej zmiennej, przy jednoczesnym braku zmian pozostałych założeń.

Dane wyrażone w tys. zł 

   Stan na 31/12/2017 (zbadane)Stopa dyskontaWskaźnik wzrostu wynagrodzeńWskaźnik mobilności pracowniczej
  +0,30 pp.-0,30 pp.+0,25 pp.-0,25 pp.+0,25 pp.-0,25 pp.
Nagrody jubileuszowe274 116(4 303)4 4424 586(3 293)(3 529)3 548
Odprawy emerytalne i rentowe166 898(3 156)3 2683 333(2 502)(2 646)2 619
Odprawy pośmiertne7 145(146)152147(110)(115)117
ZFŚS143 522(5 604)5 9815 245(4 984)(789)786
Świadczenia przejazdowe33 665(1 289)1 4341 286(1 087)(229)292
Razem625 346(14 498)15 27714 597(11 976)(7 308)7 362

Dane wyrażone w tys. zł 

   Stan na 31/12/2016 (zbadane)Stopa dyskontaWskaźnik wzrostu wynagrodzeńWskaźnik mobilności pracowniczej
  +0,30 pp.-0,30 pp.+0,25 pp.-0,25 pp.+0,25 pp.-0,25 pp.
Nagrody jubileuszowe268 875(4 257)4 3944 511(3 249)(3 435)3 457
Odprawy emerytalne i rentowe153 230(2 990)3 0973 113(2 381)(2 532)2 499
Odprawy pośmiertne6 836(139)145140(106)(108)100
ZFŚS128 614(5 009)5 3484 695(4 462)(735)727
Świadczenia przejazdowe33 286(1 290)1 3771 236(1 094)(256)263
Razem590 841(13 685)14 36113 695(11 292)(7 066)7 046

Zobowiązania z tytułu określonych świadczeń

Dane wyrażone w tys. zł 

 Odprawy emerytalnei rentoweOdpisy na ZFŚS dla emerytów i rencistówŚwiadczenia przejazdoweOdprawypośmiertneNagrody jubileuszowePozostałe świadczenia pracowniczeCałkowita kwota rezerw
Stan na 1 stycznia 2017 roku (zbadane)153 230128 61433 2866 836268 87533 986624 827
Koszt bieżącego zatrudnienia4 8011 7315169810 478-17 624
Koszty odsetkowe5 4084 5351 1792419 321-20 684
Straty / (zyski) aktuarialne - ujmowane w rachunku wyników (1)----29 311-29 311
Straty / (zyski) aktuarialne - ujmowane w pozostałych całkowitych dochodach (1)20 16815 359(260)715--35 982
Utworzenie rezerwy-----26 69026 690
Rozwiązanie rezerwy-----(18 397)(18 397)
Świadczenia wypłacone(16 703)(6 717)(1 056)(745)(43 844)(5 071)(74 136)
Różnice kursowe(6)---(25)(1)(32)
Stan na 31 grudnia 2017 roku (zbadane)166 898143 52233 6657 145274 11637 207662 553
Rezerwy długoterminowe144 741137 79532 3586 342237 311-558 547
Rezerwy krótkoterminowe22 1575 7271 30780336 80537 207104 006
Razem166 898143 52233 6657 145274 11637 207662 553

(1) Zmiana zysków / (strat) aktuarialnych w 2017 roku spowodowana jest głównie efektem wprowadzonej w Jednostce dominującej podwyżki wynagrodzeń od września 2017 roku.

Dane wyrażone w tys. zł

 Odprawy emerytalnei rentoweOdpisy na ZFŚS dla emerytów i rencistówŚwiadczenia przejazdoweOdprawy pośmiertneNagrody jubileuszowePozostałe świadczenia pracowniczeCałkowita kwota rezerw
Stan na 1 stycznia 2016 roku (zbadane)154 828124 11833 65431 660318 23941 505704 004
Koszt bieżącego zatrudnienia5 1791 30540130113 023-20 209
Koszty odsetkowe4 8113 8701 0529079 887-20 527
Straty / (zyski) aktuarialne - ujmowane w rachunku wyników----(15 215)-(15 215)
Straty / (zyski) aktuarialne - ujmowane w pozostałych całkowitych dochodach(12 535)610(2 781)(6 776)--(21 482)
Koszty przeszłego zatrudnienia16 3786 4422 054(18 612)(20 084)-(13 822)
Utworzenie rezerwy5----4 9574 962
Rozwiązanie rezerwy-----(2 127)(2 127)
Świadczenia wypłacone(15 487)(7 731)(1 094)(644)(37 179)(10 645)(72 780)
Różnice kursowe51---204296551
Stan na 31 grudnia 2016 roku (zbadane)153 230128 61433 2866 836268 87533 986624 827
Rezerwy długoterminowe134 261123 42931 9346 098229 849-525 571
Rezerwy krótkoterminowe18 9695 1851 35273839 02633 98699 256
Razem153 230128 61433 2866 836268 87533 986624 827

Pozycje ujęte w wyniku w odniesieniu do programów świadczeń pracowniczych

Dane wyrażone w tys. zł 

 Rok zakończony 31/12/2017 (zbadane)Rok zakończony 31/12/2016 (zbadane)
Koszty świadczeń pracowniczych55 228(5 993)
Koszty finansowe20 68420 527
Ogółem ujęte w wyniku przed opodatkowaniem75 91214 534

Zyski / straty aktuarialne

Dane wyrażone w tys. zł 

Rok zakończony 31/12/2017 (zbadane)zmiana założeń demograficznychzmiana założeń finansowychpozostałe zmianyRazem
Straty / (zyski) aktuarialne - świadczenia po okresie zatrudnienia    
Odprawy emerytalne i rentowe262 55517 58720 168
Odpisy na ZFŚS dla emerytów i rencistów1 3835 1698 80715 359
Świadczenia przejazdowe(229)129815715
Odprawy pośmiertne3481 157(1 765)(260)
Straty / (zyski) aktuarialne - pozostałe świadczenia długoterminowe    
Nagrody jubileuszowe(487)3 24826 55029 311
Razem1 04112 25851 99465 293

Dane wyrażone w tys. zł 

Rok zakończony 31/12/2016 (zbadane)zmiana założeń demograficznychzmiana założeń finansowychpozostałe zmianyRazem
Straty / (zyski) aktuarialne - świadczenia po okresie zatrudnienia    
Odprawy emerytalne i rentowe11 788(4 293)(20 021)(12 526)
Odpisy na ZFŚS dla emerytów i rencistów4 6009 207(13 197)610
Świadczenia przejazdowe2 036(1 789)(3 028)(2 781)
Odprawy pośmiertne(907)(244)(5 634)(6 785)
Straty / (zyski) aktuarialne - pozostałe świadczenia długoterminowe    
Nagrody jubileuszowe(12 569)(6 546)3 900(15 215)
Razem4 948(3 665)(37 980)(36 697)

Analiza terminów zapadalności wypłaconych świadczeń pracowniczych

Dane wyrażone w tys. zł 

Stan na 31/12/2017 (zbadane)Odprawy emerytalne i rentoweZFŚSŚwiadczenia przejazdoweOdprawy pośmiertneNagrody jubileuszowePozostałe świadczenia pracowniczeRazem
do 1 roku22 1575 7271 30780336 80537 207104 006
od 1 do 5 lat49 88323 7734 9632 728121 577-202 924
powyżej 5 lat94 858114 02227 3953 614115 734-355 623
Razem166 898143 52233 6657 145274 11637 207662 553

Dane wyrażone w tys. zł 

Stan na 31/12/2016 (zbadane)Odprawy emerytalne i rentoweZFŚSŚwiadczenia przejazdoweOdprawy pośmiertneNagrody jubileuszowePozostałe świadczenia pracowniczeRazem
do 1 roku18 9695 1851 35273839 02633 98699 256
od 1 do 5 lat44 08521 1315 0532 580111 523-184 372
powyżej 5 lat90 176102 29826 8813 518118 326-341 199
Razem153 230128 61433 2866 836268 87533 986624 827
 

Średni okres zapadalności świadczeń pracowniczych w Jednostce dominującej wynosił 8,7 lat na dzień 31 grudnia 2017 roku oraz 8,9 lat na dzień 31 grudnia 2016 roku. Udział Jednostki dominującej w wartości rezerw Grupy na świadczenia pracownicze, wycenianych metodami aktuarialnymi, wynosi ponad 90%.