Nasz Ład Korporacyjny

Przyszłość - Założenia regulacyjne

Techniczna Specyfikacja Interoperacyjności Hałas (TSI NOI)

Od 2007 r., zgodnie z regulacjami Technicznych Specyfikacji Interoperacyjności dot. wagonów towarowych („TSI WAG”) oraz TSI dot. hałasu emitowanego przez tabor kolejowy („TSI Hałas”), wszystkie nowe wagony towarowe oraz wagony towarowe modernizowane muszą spełniać określone wymagania dot. emisji hałasu przejazdu (hałasu podczas jazdy). Skutkiem ww. regulacji jest budowanie od 2007 r. wagonów towarowych wyposażonych w kompozytowe wstawki hamulcowe typu K, a nie jak dotychczas – w żeliwne wstawki ha­mulcowe. Wagony modernizuje się wykorzystując wstawki typu LL.

Obecnie finalizowane są prace nowelizacyjne TSI Hałas, celem objęcia jej wymaganiami całego parku normalnotorowych wagonów towarowych w Unii Europejskiej. Wyjściową propozycją Komisji Europejskiej było objęcie wymaganiami TSI Hałas wszystkich wagonów w transporcie międzynarodowym od roku 2022 r., a w transporcie krajowym od 2026 r. W trakcie prac przygotowawczych analizowano różne warianty terminowe dwóch strategii objęcia istniejących wagonów towarowych wymaganiami TSI Hałas:

  • „strategii wagonowej (taborowej)”, w której w pierwszej kolejności cichsze miałyby być wagony i pociągi w przewozach międzynarodowych, a w drugiej kolejności także pociągi w ruchu krajowym;
  • „strategii cichszych linii”, w której po tzw. „cichszych liniach” tj. liniach o ustalonej wielkości ruchu towarowego w porze nocnej i w obszarach o określonej gęstości zaludnienia gdzie mogłyby kursować wyłącznie „ciche pociągi towarowe”

Wg obecnego „końcowego projektu” z 9 marca 2018 r. nowelizacji TSI Hałas, znowelizowana TSI Hałas dotyczyłaby istniejących normalnotorowych wagonów towarowych w następującym zakresie:

  • Od 8 grudnia 2024 r. wagony towarowe nie spełniające wymagań TSI Hałas dot. emisji hałasu przejazdu nie będą mogły być eksploatowane na cichszych liniach, zdefiniowanych w projekcie TSI Hałas.
  • „Cichszą linię” zdefiniowano, jako część sieci o minimalnej długości 20 km po której w roku poprzedzającym datę publikacji przepisu zmieniającego TSI Hałas będzie przejeżdżało średniorocznie nocą więcej niż 12 pociągów towarowych na dobę.(Wg analizy ruchu towarowego na sieci kolejowej PKP PLK S.A. w 2016 r. większość istotnych dla przewozów towarowych linii kolejowych w Polsce powinna zostać wyznaczona jako ciche);
  • Projekt nowelizacji zawiera „szczególne przypadki” dot. kursowania wagonów towarowych po cichszych liniach – w tym „szczególny przypadek dla Polski”, który między innymi będzie umożliwiał do dnia 31 grudnia 2036 r. kursowanie po „cichych liniach” na terytorium Polski wagonów towarowych wyposażonych m.in. w żeliwne wstawki hamulcowe i w koła obręczowane:

„Przypadek szczególny Polska

(„T”) W wykazie wagonów wymienionych w punkcie 7.2.2.2, następujące istniejące wagony mogą być eksploatowane na cichych liniach na terytorium Polski:

  • Wagony z kołami obręczowanymi, do stycznia 2037 r.
  • Wagony o konfiguracji hamulca 1Bg lub 1Bgu wyposażone we wstawki żeliwne
  • Wagony przeznaczone do ruchu „S” wyposażone w hamulec „SS” wyposażony w żeliwne wstawki hamulcowe
  • Wagony wyposażone w żeliwne wstawki hamulcowe przeznaczone do ruchu „SS”, dla których przezbrojenie we wstawki hamulcowe LL wymagałoby zainstalowania na kołach zgodnych z normą EN 13979-1 i zaworem kink valve.”

Rekomendacja ERA (European Union Agency for Railways) dot. nowelizacji TSI Hałas miała zostać przesłana Komisji Europejskiej wraz z towarzyszącym raportem i z oceną wpływu w kwietniu 2017 r. Znowelizowany przewodnik stosowania TSI Hałas ma być dostępny w październiku 2018 r. Komitet ds. Bezpieczeństwa i Interoperacyjności Kolei ma zaopiniować projekt nowelizacji TSI Hałas w listopadzie 2018 r. Wejście w życie znowelizowanej TSI Hałas planowane jest na przełomie 2018 i 2019 r.

Niektóre koleje – zwłaszcza z państw domagających się wcześniejszego wejścia w życie zakazu kursowania głośnych pociągów na ich sieciach kolejowych (Austria, Holandia, Niemcy, Szwajcaria) – podjęły działania celem nakłonienia Komisji Europejskiej do zmiany strategii objęcia istniejących wagonów towarowych wymaganiami nowelizowanej TSI Hałas ze „strategii cichszych linii” na „strategię wagonową”, albo modyfikacji „strategii cichszych linii” zgodnie z interesami tych państw członkowskich. PKP CARGO aktywnie monitoruje ich działania.

Innym zagrożeniem dla PKP CARGO S.A. jest rozpoczęcie prac nad rewizją regulacji unijnych dotyczących różnicowania stawek dostępu do torów w zależności od emitowanego hałasu pociągów i postulaty niektórych państw (np. Holandia) oraz kolei (np. ÖBB) wprowadzenia w UE obligatoryjności tych uregulowań, celem finansowego promowania „cichszych” pociągów. Wdrożenie takiego rozwiązania spowodowałoby większe koszty dostępu do torów „głośnych” pociągów w Polsce, pomimo przyjęcia ww. szczególnych przypadków dla Polski w TSI Hałas.

Obiekty Infrastruktury Usługowej

W dniu 30 grudnia 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw. Ma na celu dostosowanie krajowego porządku prawnego w zakresie transportu kolejowego, do zmian wynikających z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie utworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/57/WE z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie interoperacyjności systemu kolei we Wspólnocie (Dz. Urz. UE L 191 z 18.07.2008, str. 1, z późn. zm.). Ustawa m.in. wyodrębnia nową grupę obiektów tzw. obiekty infrastruktury usługowej przeznaczone do świadczenia usług niezbędnych do realizacji procesu przewozowego.

W związku z tą nowelizacją, Spółka w 2017 r. przeprowadziła szereg zmian organizacyjnych w celu powołania operatorów infrastruktury usługowej.

W dniu 13 grudnia 2017 r. wszedł w życie kolejny akt prawny regulujący bardziej szczegółowo działalność obiektów infrastruktury usługowej - Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/2177 z dnia 22 listopada 2017 r. w sprawie dostępu do obiektów infrastruktury usługowej i usług związanych z koleją (dot. art. 13 „Warunki dostępu do usług“ dyrektywy 2012/34/UE). W 2016 i 2017 r. Spółka brała udział w pracach grupy prawnej CER (Wspólnota Kolei Europejskich oraz Zarządców Infrastruktury Kolejowej), która przedstawiała Komisji Europejskiej wiele postulatów Spółki, które są częściowo uwzględnione w rozporządzeniu.

Przepisy rozporządzenia będą miały zastosowanie  od 1 maja 2019 r., w związku z tym przewidywane są dalsze zmiany w Spółce mające na celu dostosowanie działalności Operatorów do ww. aktu.

Unijny system handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS)

Należy mieć także na uwadze planowane zmiany w unijnym systemie handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) – niepewność z tym związana była przyczyną wstrzymania przez klienta Spółki - ArcelorMittal Poland (AMP) - decyzji o remoncie wielkiego pieca nr 2 w Dąbrowie Górniczej. Na początku 2018 r. Spółka zapowiedziała wygaszenie w połowie roku pieca na ponad miesiąc i przeprowadzenie częściowego remontu, który wydłuży prawdopodobnie o 4–5 lat życie pieca. Pozwoli to na ocenę skutków finansowych, jakie będą miały dla AMP zmiany w zakresie EU ETS, które wejdą w życie w roku 2021. Dopiero wówczas okaże się, czy kapitalny remont pieca ma ekonomiczny sens.

Zapowiedziany remont, a co za tym idzie - wyłączenie pieca, może mieć wpływ na przewozy realizowane przez PKP CARGO S.A. dla AMP.